10 Eylül 2026·9 dakika okuma9 min read·Özlem Çimen
ÖzetSummary
PISA 2025'te Türkiye matematik, fen ve okumada 2022'ye göre ilerledi — ve bu gerçekten olumlu bir haber. Ama manşetin arkasındaki tabloya bakınca endişe de bir o kadar gerçek: üst performans oranları küresel liderlerden çok geride, hesaplamalı problem çözme OECD ortalamasının altında, sosyoekonomik eşitsizlik büyüyor ve öğrencilerin %53'ü sınav öncesi iki haftada en az bir gün okulu atladı. "Sınıfımın iyisiyim" demek artık yeterli değil.
Turkey improved in all three PISA 2025 subjects compared to 2022 — genuinely good news. But behind the headline, the picture is more unsettling: top-performer rates remain far behind global leaders, computational problem solving lags the OECD average, socio-economic inequality is widening, and 53% of students skipped at least one school day in the two weeks before the test. "I'm doing well in my class" is no longer enough.
PISA 2025 Türkiye Sonuçları: Rakamlar İyimser Ama Endişe Gerçek
PISA 2025 TürkiyeTürkiye OECD eğitimuluslararası öğrenci başarısıçocuk akademik seviye
8 Eylül 2026'da OECD, PISA 2025 sonuçlarını yayımladı. Türkiye, matematik, fen ve okuma alanlarında 2022'ye göre üç alanda birden ilerleme kaydeden nadir ülkelerden biri. Bu, küçümsenmemesi gereken bir başarı.
Ama ben bir eğitimci ve danışman olarak rakamlara dikkatli bakıyorum. Ve gördüklerim beni hem rahatlattı hem de endişelendirdi.
Endişe verici olan şu: Türkiye'nin iyileşen ortalamasının arkasında, çocuğunuzun gerçekte küresel ölçekte nerede durduğuna dair ciddi soru işaretleri var. Ve bu soruların cevabını bulmak için yeterince çaba gösterilmiyor.
PISA 2025'te Türkiye Ne Kadar İlerledi?
Önce dürüst olalım. PISA 2025 Türkiye için gerçekten olumlu sinyaller içeriyor:
Fen bilimleri: Öğrencilerin %81'i temel yetkinlik düzeyi olan Level 2'ye ulaştı (OECD ort: %74)
Okuma: Öğrencilerin %76'sı Level 2 ve üzeri (OECD ort: %69)
Matematik: Öğrencilerin %64'ü Level 2 ve üzeri (OECD ort: %65) — neredeyse ortalama
2015'ten bu yana düşük performanslı öğrenci oranı: Matematikte 16 puan, fende 25 puan azaldı
Bu tablo, eğitim politikasındaki bazı adımların meyvelerini verdiğini gösteriyor. Haberlerde manşete çıkması anlaşılır.
Neden PISA 2025 Türkiye Sonuçları Yeterli Değil?
1. Üst Performans: Türkiye Küresel Liderlerden Çok Geride
"Ortalamayı geçtik" demek başka şey, "dünyada rekabet edebilir öğrenci yetiştiriyoruz" demek başka şey.
Ülke
Üst Performanslı Öğrenci — Matematik (Level 5-6)
Çin (B-S-J-Z)
%54
Singapur
%37
Tayvan
%32
Japonya
%22
Güney Kore
%23
OECD Ort.
%8
Türkiye
%8
Türkiye OECD ortalamasında — ama küresel rekabette önemli olan OECD ortalaması değil, üst çeyrek. Türk öğrencilerin yalnızca %8'i matematikte, %7'si fende, %4'ü okumada üst performans seviyesine (Level 5-6) ulaşıyor.
Bu çocukların gideceği üniversitelerde, rekabet edeceği iş dünyasında karşılarına çıkacak rakipler, Singapurlu ve Tayvanlı öğrenciler olacak. Ve o tabloda fark, çok büyük.
2. Hesaplamalı Problem Çözme: Yapay Zeka Çağının En Kritik Becerisi — OECD'nin Altında
PISA 2025 ilk kez hesaplamalı problem çözme becerisini ölçtü. Bu, kodlama değil — algoritmik düşünme, veriyi yorumlama, dijital ortamda problem çözme. Türkiye bu alanda OECD ortalamasının altında.
Yapay zeka çağında en fazla değer görecek beceri tam da bu. Matematik ve fen ortalamaları iyileşirken, tam da geleceğin gerektirdiği beceri alanında geride kalmak ciddi bir uyarı.
3. Sosyoekonomik Eşitsizlik Büyüyor
PISA 2025 verileri şunu söylüyor: Türk öğrencilerin %32'si — yani neredeyse her üç öğrenciden biri — uluslararası sosyoekonomik ölçekte en alt çeyrekte yer alıyor. Bu, sadece Türkiye içi bir karşılaştırma değil; dünya genelindeki 91 ülkenin katıldığı sistemde en dezavantajlı grup.
Daha da endişe verici olan: 2015-2025 arasında avantajlı öğrencilerle dezavantajlı öğrenciler arasındaki performans farkı büyüdü. OECD ortalamasında bu fark daralırken, Türkiye'de tersi yaşandı.
4. Devamsızlık: Her İki Öğrenciden Biri Okulu Atlıyor
PISA sınav öncesi iki haftada öğrencilerin ne kadarının en az bir gün okula gitmediğini soruyor.
Türkiye
OECD Ort.
En az 1 gün okul atlayanlar
%53
%22
En az 1 ders atlayanlar
%41
%24
Okula geç kalanlar
%49
%50
Türkiye'de öğrencilerin yarısından fazlası, sınav öncesindeki iki haftada bile okulu atladı. Bu oran OECD ortalamasının iki buçuk katı. Akademik başarı üzerinde doğrudan etkisi olan bu tablo, yalnızca sistem sorunu değil — aile ve çevre faktörlerini de işaret ediyor.
5. Ebeveyn Katılımı Azalıyor
2022'den 2025'e, ebeveynlerin çocuklarıyla okul hakkında haftalık konuşma oranı %66'dan %63'e, sorunları tartışma oranı %53'ten %43'e düştü. Bu, küresel bir eğilim — ama Türkiye için endişe verici bir oran.
Özlem Çimen — Koçtan not
Bana en çok gelen soru şu: "Çocuğum sınıfının en iyisi — bu yeterli mi?" Maalesef çoğu zaman bu sorunun cevabı hayır. Türkiye ortalaması iyileşiyor, ama "Türkiye'de iyi" ile "dünyada rekabetçi" arasındaki uçurum kapanmıyor. Aile olarak bu farkı görmek için sistemi beklemek yerine, çocuğunuzu uluslararası bir ölçüt üzerinden değerlendirtmeniz gerekiyor.
Türk Öğrenci PISA'da Dünyada Nerede Duruyor?
PISA bir sistem ölçümü. 15 yaşındaki öğrencilerin örneklem ortalamaları. Bu rakamlar Milli Eğitim Bakanlığı için değerli — ama sizin çocuğunuzun nerede durduğunu bireysel olarak göstermiyor.
Pek çok aile şunu yaşıyor: Çocuk Türkiye'de başarılı, iyi bir okula gidiyor, karnesi güzel. Sonra yurt dışındaki bir uluslararası okula veya üniversiteye başvuruyor — ve değerlendirme sonucunda beklenenden çok daha geride olduğunu görüyor.
Bunun nedeni, Türkiye'deki başarı ölçütlerinin uluslararası standartlarla her zaman örtüşmemesi. Ve bu farkı en erken görmek, en çok fırsatı yaratıyor.
Çocuğunuzun uluslararası akademik seviyesini ölçmek ister misiniz? EduEntry, uluslararası standartlarda bireysel akademik değerlendirme yapan, çocuğunuzun küresel ölçekteki konumunu net olarak ortaya koyan bir platform. PISA bir ülkeyi ölçer — EduEntry sizin çocuğunuzu.
PISA 2025 Türkiye: Aileler Ne Yapmalı?
1. Ortalama iyi — ama üst performans hâlâ nadir
Çocuğunuzun hedefi OECD ortalamasını geçmek değil, küresel üst çeyreğe girmek olmalı. Bunun için erken ölçüm şart.
2. Hesaplamalı beceriler en kritik boşluk
Yapay zeka çağında kod yazmak değil, algoritmik düşünmek önemli. Bu beceri Türkiye'de sistematik olarak geliştirilmiyor — ama özel olarak geliştirilebilir.
3. "Sınıfımda iyiyim" bilgi vermez
Sınıftaki başarı, uluslararası yetkinliğin garantisi değil. Çocuğunuzu uluslararası bir standarda göre ölçün — ve erken ölçün.
Sık Sorulan Sorular
PISA 2025'te Türkiye kaçıncı sıradadır?
Türkiye fen ve okumada OECD ortalamasının üzerinde, matematikte OECD ortalamasına yakın puan aldı. Ancak 91 ülke arasındaki tam sıralama, Türkiye'nin üst performans oranlarının küresel liderlerden (Singapur, Çin, Japonya) ciddi biçimde geride olduğunu gösteriyor.
PISA 2025 sonuçlarına göre Türk öğrencilerin en zayıf alanı nedir?
Hesaplamalı problem çözme, Türkiye'nin OECD ortalamasının belirgin biçimde altında kaldığı alan. Bu beceri, AI çağında kritik. Üst düzey performans (Level 5-6) oranları da matematik (%8), fen (%7) ve özellikle okumada (%4) küresel liderlerden çok geride.
Çocuğumun uluslararası akademik seviyesini nasıl ölçebilirim?
PISA bireysel değerlendirme yapmaz — ülke ortalamalarını ölçer. Çocuğunuzun uluslararası standartlardaki gerçek konumunu öğrenmek için EduEntry'nin bireysel akademik değerlendirme programını inceleyebilirsiniz.
Türkiye PISA'da 2022'ye göre ilerledi mi?
Evet. Türkiye, matematik, fen ve okumada 2022'ye kıyasla üç alanda birden ilerleme kaydeden az sayıda ülkeden biri. Bu olumlu — ancak üst performans, hesaplamalı beceriler ve büyüyen sosyoekonomik eşitsizlik alanlarındaki tablo endişe verici olmaya devam ediyor.
Türkiye'deki okul devamsızlığı bu kadar mı yüksek?
PISA 2025 verilerine göre Türkiye'de öğrencilerin %53'ü sınav öncesi iki haftada en az bir gün okulu atladığını bildirdi. OECD ortalaması %22. Bu, okul bağlılığı ve motivasyon açısından ciddi bir uyarı işareti.
Uluslararası okul veya yurt dışı eğitim planlıyorsanız, çocuğunuzun bugünkü uluslararası akademik konumunu bilmek her şeyin başlangıcı. Özlem Çimen ile ücretsiz bir görüşmede bunu birlikte değerlendirebiliriz.
PISA 2025 Turkey Results: The Numbers Look Better Than They Are
On 8 September 2026, the OECD published PISA 2025 results. Turkey is one of the few countries to have improved in all three subjects — mathematics, reading and science — compared to 2022. That is a genuine achievement worth acknowledging.
But as an educator and school counsellor, I look at the numbers carefully. And what I see both reassures and worries me.
The concern: Behind Turkey's improving averages lie serious question marks about where Turkish children actually stand on a global scale — and far too little effort is made to find out.
How Much Did Turkey Improve in PISA 2025?
Let's be honest first. PISA 2025 contains genuinely positive signals for Turkey:
Science: 81% of students reached baseline proficiency Level 2 (OECD average: 74%)
Reading: 76% at Level 2 or above (OECD average: 69%)
Mathematics: 64% at Level 2 or above (OECD average: 65%) — near the average
Since 2015: low-performing students fell by 16 percentage points in maths, 25 points in science
This picture shows that some education policy steps are bearing fruit. The headlines are understandable.
Why PISA 2025 Turkey Results Are Not Enough
1. Top Performers: Turkey Is Far Behind the Global Leaders
Passing the OECD average is one thing. Producing globally competitive students is another.
Country
Top-performing students in maths (Level 5–6)
China (B-S-J-Z)
54%
Singapore
37%
Chinese Taipei
32%
Japan
22%
Korea
23%
OECD average
8%
Turkey
8%
Turkey is at the OECD average — but in global competition, the OECD average is not the benchmark that matters. Only 8% of Turkish students reach Level 5–6 in mathematics, 7% in science, 4% in reading. The universities and workplaces these children will enter will be filled with graduates from Singapore, China and Japan. The gap is enormous.
2. Computational Problem Solving: The Most Critical Skill for the AI Age — Below OECD Average
PISA 2025 measured computational problem solving for the first time — not coding, but algorithmic thinking, data interpretation and digital problem solving. Turkey scored below the OECD average in this domain.
In an AI-driven world, this is the skill that will command the highest premium. While maths and science averages improved, Turkey is falling behind in exactly the skill the future demands most.
3. Socio-Economic Inequality Is Widening
PISA 2025 data show that 32% of Turkish students — nearly one in three — are in the bottom international quartile of socio-economic status. This is not a comparison within Turkey; this is the bottom quarter of 91 countries worldwide.
More alarming: between 2015 and 2025, the performance gap between the most advantaged and most disadvantaged students in Turkey widened — while the OECD average gap narrowed. Growth in scores benefited advantaged students more than disadvantaged ones.
4. Truancy: Half of Students Skipped School Before the Test
Turkey
OECD Average
Skipped at least 1 school day
53%
22%
Skipped at least 1 class
41%
24%
Arrived late for school
49%
50%
More than half of Turkish students skipped at least one school day in the two weeks before the PISA test — more than double the OECD rate. This isn't just a system problem; it points to family and community factors as well.
5. Parental Involvement Is Declining
Between 2022 and 2025, the share of parents who discussed school with their children at least weekly fell from 66% to 63%; those who discussed problems their children were having at school fell from 53% to 43%. A global trend — but a worrying rate for Turkey.
Özlem Çimen — Coaching note
The question I get asked most: "My child is the best in their class — is that enough?" The honest answer, most of the time, is no. Turkey's averages are improving, but the gap between "doing well in Turkey" and "globally competitive" is not closing. The only way for families to see this gap clearly is to measure their child against an international benchmark — not to wait for a system report.
Where Do Turkish Students Stand in PISA 2025 Globally?
PISA is a system measurement. It takes samples of 15-year-olds and produces country averages. These numbers matter for the Ministry of Education — but they do not tell you where your specific child stands.
Many families experience this: their child is doing well in a good Turkish school, grades are strong. Then they apply to an international school abroad or an overseas university — and the assessment reveals they are far behind expectations.
The reason is that success metrics in Turkey do not always align with international standards. And the earlier you see that gap, the more time you have to close it.
Want to measure your child's international academic level? EduEntry is an international academic assessment platform that gives you a clear picture of where your child stands on a global scale. PISA measures a country — EduEntry measures your child.
PISA 2025 Turkey: What Should Families Do?
1. The average is better — but top performance is still rare
Your child's goal should not be to pass the OECD average; it should be to enter the global top tier. That requires early measurement and deliberate preparation.
2. Computational skills are the most critical gap
In the AI era, algorithmic thinking matters more than rote knowledge. This skill is not systematically developed in Turkey's system — but it can be developed privately and early.
3. "Top of my class" is not informative enough
Classroom success does not guarantee international competitiveness. Measure your child against an international standard — and do it early, while there is still time to act.
Frequently Asked Questions
Where does Turkey rank in PISA 2025?
Turkey scored above the OECD average in science and reading, and close to the average in mathematics. However, the full ranking across 91 countries shows Turkey's top-performer rates remain far behind global leaders such as Singapore, China and Japan.
What is Turkey's weakest area in PISA 2025?
Computational problem solving is the area where Turkey falls most clearly below the OECD average. Top-performance rates (Level 5–6) in mathematics (8%), science (7%) and especially reading (4%) are also well behind global leaders.
How can I measure my child's international academic level?
PISA does not assess individual children — it measures country-level averages. To understand where your child specifically stands on an international scale, look at individual assessment tools like EduEntry's international academic evaluation programme.
Did Turkey improve in PISA compared to 2022?
Yes. Turkey is one of the few countries to have improved in all three subjects between 2022 and 2025. This is genuine progress — but the picture on top performance, computational skills and widening socio-economic inequality remains concerning.
Why is school truancy so high in Turkey?
According to PISA 2025, 53% of Turkish students reported skipping at least one school day in the two weeks before the test — more than double the OECD average of 22%. This is a significant warning sign for school engagement and motivation.
If you're planning international school or overseas education, knowing your child's current international academic position is the starting point for everything. Book a free session with Özlem Çimen to work through this together.
