"Oğlum 3 Yıl Gerideydi" — Müdürün Odasında Nefes Alamadığım Gün

Bu yazıyı yazmak kolay değil. Ama tam da bu yüzden yazıyorum — çünkü o toplantı odasında yaşadıklarımı başka hiçbir anne yaşamamalı. En azından hazırlıksız yaşamamalı.

Oğlum 6,5 yaşındaydı. Uluslararası bir Amerikan okuluna ilk adımını attığında elimden tutuyordum, içimde hem gurur hem heyecan vardı. Türkiye'de yaşıtlarına kıyasla İngilizcesi gerçekten iyiydi. Notları güzeldi. Öğretmenleri hep "çok zeki, çok meraklı" demişti. Hazırdı, diye düşünüyordum.

Yanılıyordum.

Sınıfta Neler Olduğunu Anladığımda

İlk haftalarda oğlum eve geldiğinde "nasıldı?" diye soruyordum. "İyi" diyordu. Çocuklar böyle söyler — "iyi." Ama yüzünde bir şey vardı. Kolay tanımlayamadığım bir ağırlık.

Sonradan öğrendim: sınıfta sessiz oturuyordu. Yanındaki çocuklar hem İngilizce hem İspanyolca hem de Fransızca konuşuyordu — aralarında geçiştirerek, oynarcasına. Kiminin annesi Brezilyalı, babası Fransız. Kiminin ailesi üç ülkede yaşamıştı. Bir çocuk dört dili konuşuyordu ve henüz yedi yaşındaydı.

Oğlumun İngilizcesi? Türkiye standartlarına göre çok iyiydi. Ama bu sınıfta, bu çocukların arasında — global standarda göre — çok gerideydi. Ve o farkı hissediyordu. Her gün.

Müdürün Odasında Nefes Alamadığım An

Birkaç hafta geçmişti. Okuldan bir mesaj geldi — müdür bizimle özel görüşmek istiyordu. "Özel görüşme" kelimesini gördüğümde midem burkuldu.

Oturdum karşısına. Nazik bir kadındı, gülümseyerek başladı. Ama söyledikleri beni yerinden etti:

"Oğlunuz iyi bir başlangıç yaptı. Çok çalışırsa, diğer çocukların İngilizce seviyesine üç yıl sonra ulaşır."

Üç yıl. Nefes alamadım. Gerçekten, fiziksel olarak nefes alamadım birkaç saniye.

İsyan ettim içimden. Pazarlığa girişmeye çalıştım — "üç yıl çok uzun, belki bir yıl?" dedim. Müdür sakin ama kesin bir şekilde baktı. Gerçekler yüzüme vuruluyordu. Oğlum, Türkiye'de sınıfının en iyilerinden biriydi. Global arenada ise üç yıl gerideydi.

O gün eve dönerken arabanın içinde ağladım. Hem oğlum için hem de kendi yanılgım için.

Neden Böyle Oldu? Kendime Sorduğum Soru

Eğitimciyim. Uluslararası eğitim alanında çalışıyorum. Ben bile bu yanılgıya düştüm. Peki neden?

Expat Çocuklarla Farkı Anlamak

O sınıftaki çocukların çoğunu zamanla tanıdım. Ve şunu anladım: onlar için İngilizce, bir ders değildi. Bir yaşam diliydi.

Annesi Arjantinli, babası Alman olan bir çocuğu düşünün. Evde üç dil konuşuluyor. Daha önce Singapur'da yaşamışlar. İngilizce o çocuk için ne Türkçe ne İspanyolca ne Almanca — ama hepsinin bir parçası. Beyin farklı çalışıyor. Dil geçişi refleks haline gelmiş.

Türkiye'den gelen bir çocuk ise İngilizceyi yabancı dil olarak öğreniyor. Ne kadar iyi öğrenirse öğrensin, bu iki deneyim arasında köklü bir fark var.

Özellik	Türkiye'den Gelen Çocuk	Çok Dilli Expat Çocuk
Dil edinimi	Yabancı dil olarak öğrenildi	Doğal ortamda edinildi
Düşünme dili	Türkçe → İngilizceye çeviri	Doğrudan İngilizce
Dil esnekliği	Tek dilli refleksler	Çok dilli geçiş refleksi
Kültürel referans	Türk kültürü referanslı	Çok kültürlü referans
Akademik İngilizce	Genellikle zayıf	Güçlü, okul dili İngilizce

Sonrası: O Üç Yıl Ne Öğretti

Müdürün odasından çıktıktan sonra ne yaptım? Ağladım, evet. Ama sonra kolları sıvadım.

Oğluma özel akademik İngilizce desteği aldım. Okulun EAL (English as Additional Language) programına kaydettirdim. Evde İngilizce okuma saatleri koyduk. Türkçeyi de bırakmadık — bu çok önemliydi, iki dili birden taşımasını istedim.

Ve biliyorsunuz — müdür haklıydı. Üç yılda değil ama yaklaşık iki buçuk yılda oğlum sınıfın İngilizce ortalamasına ulaştı. O günden bugüne baktığımda gururla söyleyebiliyorum: o zorluk onu daha güçlü yaptı. Ama keşke hazırlıklı gitseydik.

Her Türk Aileye Söylemek İstediklerim

Bu yazıyı okuyorsanız, büyük ihtimalle çocuğunuz için uluslararası okulu düşünüyorsunuz. Ve büyük ihtimalle aklınızdan şu geçiyor: "Çocuğumun İngilizcesi iyi, halleder."

Size şunu sormak istiyorum: neye göre iyi?

Eğer bu soruların yarısına "emin değilim" ya da "hayır" cevabı verdiyseniz — bu normal. Türkiye'deki eğitim sistemi bu becerileri kazandırmak için tasarlanmamış. Ama bu, hazırlanamaz anlamına gelmiyor.

Uluslararası Okula Gitmeden Önce: Dil Hazırlığı

O Toplantıdan Bugüne: Neden Danışman Oldum

O müdür toplantısı benim için dönüm noktasıydı. Hem bir anne olarak hem bir eğitimci olarak.

O günden sonra şunu anladım: uluslararası eğitim dünyasında ne kadar bilinmeyen var. Ve bu bilinmeyenler, çocukları değil — hazırlıksız aileleri vuruyor. Çocuklar uyum sağlıyor — ama bedeli çok ağır oluyor.

Edualist'i kurma nedenimin bir parçası tam da bu. O toplantı odasında nefes alamayan annenin, bir dahaki çocuk için hazırlıklı olması için. Oğlumun sınıfında sessiz oturan çocuk senin çocuğun olmasın diye.